Nowa metoda ataku na banki: pieniądze są na koncie, choć nie wyszły

Badacze z University of Massachusetts Amherst opisali nowy rodzaj zagrożenia dla przelewów międzybankowych. Atak o nazwie „credit without debit” (CWD) sprawia, że środki trafiają na konto atakującego, a z drugiego banku w rzeczywistości nigdy nie wychodzą. Zespół pokazał trzy sposoby wykorzystania tej luki, a dotknięte banki zostały o niej poinformowane.
Na czym polega luka
Badanie dotyczy transakcji typu ACH, czyli amerykańskiego systemu, który trwale przenosi pieniądze między bankami. Korzysta się z niego przy wypłatach pensji, płatnościach rachunków i rat kredytu hipotecznego, spłacie kart kredytowych oraz wypłatach z cyfrowych portfeli i aplikacji płatniczych.
Przy przelewie „pobierającym” sprawa wygląda tak: ktoś ma konta w dwóch bankach i z poziomu banku B zleca pobranie środków z banku A. Bank B sprawdza, czy numery rachunku i rozliczeniowy są prawidłowe, po czym autoryzuje operację. Rozliczenie między bankami trwa do dwóch dni. Żeby klient szybciej dostał dostęp do pieniędzy, część banków od razu księguje je warunkowo na koncie. Dopiero potem bank A sprawdza, czy na rachunku są środki, czy jest zgoda na operację i czy konto nie ma blokad, a następnie przekazuje pieniądze.
Zamrożone konto jako furtka
Atakujący szuka ofiary z zamrożonym kontem, które może przyjmować wpłaty, ale nie może wysyłać pieniędzy. Łączy je ze swoim rachunkiem i zleca pobranie środków ofiary na własne konto. Jego bank księguje kwotę warunkowo, natomiast zamrożone konto nie wykona właściwego przelewu rozliczeniowego.
Zanim po dwóch dniach transakcja zostanie odrzucona, atakujący zdąży wypłacić pieniądze. Stratę ponosi bank, który zaksięgował środki wcześniej. Zdaniem autorów badania przyczyna jest szersza. Jak powiedział Taqi Raza, adiunkt na UMass Amherst: „Główną przyczyną wszystkich tych ataków jest to, że banki traktowały różne punkty kontroli bezpieczeństwa jak zamienne”.
Trzy sposoby wykorzystania
Oprócz podstawowego scenariusza badacze znaleźli dwa kolejne:
- przelew między bankami z użyciem zamrożonego konta ofiary,
- mikrowpłaty wysyłane przez zewnętrzne aplikacje płatnicze, które służą do potwierdzania, że konto należy do użytkownika,
- spłata karty kredytowej z zamrożonego rachunku.
Ali Malik, doktorant UMass Amherst, podkreśla, że model zagrożenia oparto na tym, co zwykły użytkownik widzi w aplikacji bankowej i na co ma wpływ. Może zlecać płatności, anulować je w dowolnym momencie i obserwować kolejne statusy: od przetwarzania, przez rozliczenie, po anulowanie lub odrzucenie. Według badacza to proste działania.
Po wykryciu podatności zespół skontaktował się z bankami. Problemy zostały naprawione i od tamtej pory nie udało się ich odtworzyć. Wyniki przedstawiono na konferencji ACM CCS 2026.
Co to oznacza w Polsce
ACH jest systemem amerykańskim, więc wyniki badania nie przekładają się wprost na polskie banki. W Polsce przelewy działają w oparciu o inne systemy rozliczeniowe i inne zasady księgowania. Nie wynika z tego, że polscy klienci są narażeni na dokładnie ten sam atak. Warto jednak pamiętać o samej idei: błędy zwykle powstają na styku różnych etapów weryfikacji, takich jak autoryzacja, księgowanie i rozliczenie.
Główny ciężar finansowy ataku ponosi tu bank, a nie ofiara, lecz dobre nawyki nadal mają sens. Raza zaleca włączenie uwierzytelniania dwuskładnikowego, regularne przeglądanie wyciągów i ustawienie powiadomień SMS, e-mail lub w aplikacji o każdym uznaniu i obciążeniu rachunku. Takie powiadomienia pozwalają szybko zauważyć nietypową operację, także gdy dotyczy ona konta, z którym coś jest nie tak.
Źródło: Tech Xplore – „Credit without debit: A new way for hackers to target bank accounts”





