Darmowy program open source o nazwie SCSKiller obiecuje usunąć lub mocno ograniczyć zacięcia powodowane kompilacją shaderów w grach na PC. Autor testu sprawdził go na kilku tytułach znanych z takich problemów i w większości przypadków przycinki praktycznie zniknęły. Narzędzie ma jednak ograniczenia i jedno poważne zastrzeżenie dotyczące gier z zabezpieczeniami anti-cheat.

Skąd biorą się przycinki shaderów

Shadery to małe programy, które mówią karcie graficznej, jak narysować efekty takie jak cienie, odbicia czy oświetlenie. Na konsolach studia mogą skompilować je jeszcze przed premierą, bo znają dokładną specyfikację PS5 lub Xbox Series X. Na PC konfiguracji sprzętowych jest mnóstwo, więc w wielu grach, szczególnie na Unreal Engine 5, shadery powstają dopiero w trakcie rozgrywki. Kolejna klatka musi poczekać na ich skompilowanie, a to widać jako chwilowe zacięcie.

Najgorzej bywa wtedy, gdy komputer widzi dany efekt po raz pierwszy, na przykład po wejściu do nowej lokacji. Gra potrafi wtedy na kilka sekund spaść do 0 fps. To inny problem niż spadki klatek wynikające z wąskich gardeł procesora czy karty graficznej. Monitor z VRR (G-Sync, FreeSync) złagodzi drobne zacięcia, ale kompilacji po stronie CPU nie naprawi.

Jak działa SCSKiller i co pokazały testy

Po instalacji program sam przeszukuje biblioteki gier i w sekcji „Recommended to compile” wskazuje tytuły, które skorzystają najbardziej. Następnie kompiluje shadery z wyprzedzeniem i zapisuje je w pamięci podręcznej sterownika karty graficznej, zanim uruchomisz grę. Aplikacja pokazuje też statystyki sprzed i po kompilacji.

Autor testował ją w Silent Hill f, Silent Hill Townfall, Elden Ring oraz The Witcher 3: Wild Hunt w wersji Remastered. W każdej z tych gier kompilacyjne przycinki zostały w dużej mierze wyeliminowane. Townfall i Wild Hunt wcześniej uznawał za niegrywalne, a po kompilacji problem zniknął.

Najlepiej widać to w Silent Hill f. Przed użyciem programu 10-minutowa sesja zawierała:

• 25 przycinek kompilacyjnych (najdłuższa trwała 246 ms),
• 67 drobniejszych zacięć shaderów,
• wartość 1 percent low na poziomie zaledwie 3 fps.

Po kompilacji przycinek kompilacyjnych było zero, a drobniejsze zacięcia trudno było zauważyć na monitorze G-Sync.

Ograniczenia i pułapki

• Wiele gier nie jest jeszcze obsługiwanych. U autora większość zainstalowanych tytułów miała status „Not supported yet”, bo ich shadery są skompresowane lub spakowane i potrzebny byłby czytnik dla danego silnika. Można to obejść funkcją „Record while I play”, która po około 10 minutach grania analizuje potok renderowania i przygotowuje shadery.
• Ryzyko bana. Użycie aplikacji w grach z anti-cheatem może skończyć się blokadą konta. Autor radzi uruchamiać Elden Ring w trybie offline.
• Kompilacja trwa. Większość gier zajęła kilka minut, ale nawet procesor Ryzen 7 9800X3D potrzebował 17 minut na 291 688 shaderów w Hogwarts Legacy.
• Nie naprawi wszystkiego. W Hogwarts Legacy mimo kompilacji i karty RTX 5090 pojawiło się sześć poważnych zacięć w 10 minut. Podobnie jest z grami z przycinkami podczas przemieszczania się po świecie i skokami obciążenia CPU, jak remake Dead Space z 2023 roku. Bez ekranu VRR będą one nadal widoczne.

Co to oznacza dla polskich graczy

Problem shader stutteru dotyczy każdego, kto gra na PC, więc narzędzie może zainteresować także graczy w Polsce, zwłaszcza tych z mocnymi komputerami, którzy mimo to narzekają na „szarpanie” w nowych produkcjach. Na liście przetestowanych gier jest m.in. Wiedźmin 3, więc nawet starsze tytuły mogą z tego skorzystać. Warto jednak pamiętać, że to program zewnętrzny, a wyniki opisano na jednym, bardzo mocnym zestawie. Na słabszym sprzęcie kompilacja może trwać dłużej, a efekty mogą być inne.

Przed użyciem w sieciowych grach z anti-cheatem trzeba zachować ostrożność, bo ryzyko blokady konta jest realne. Bezpieczniej zacząć od gier jednoosobowych albo uruchamianych offline i sprawdzić, czy narzędzie obsługuje dany tytuł. Jeśli korzystasz z monitora z G-Sync lub FreeSync, łatwiej też ocenić, czy przycinki rzeczywiście zniknęły, czy tylko stały się mniej widoczne.

Źródło: Engadget – „How SCSKiller is trying to fix shader stuttering in PC games”